خدا نماز را برای انسان واجب کرده و 5 بار در شبانه روز باید نماز بخونیم و خدا را ستایش کنیم بهمون گفتن هر کی نمازش مقبول درگاه خدا بشه سایر اعمالش نیز مقبول میشه از بچگی بهمون نمازخوندن یاد دادن اما فلسفش رونمی دونیم چرا بایدنماز بخونیم؟ خوب ما که همه جا به یاد خدا هستیم و روزی هزار بار با خدا در دلمون حرف میزنیم دیگه چه نیازیه که روزی 5 نوبت دولا راست بشیم و تند تند زیر لب بخونیم هنوز سرمون به مهر نرسیده یه چیز بگیم و زود بلند شیم اونوقت بعدی بعد هم با عجله همه چی رو عربی از روی عادت بگیم که نماز خونده باشیم و بهمون غر نزنن و خیالمون هم راحت باشه که نمازخوندیم و خدا ما رو دیگه نمیسوزونه .
خب چرا تابحال کسی برای ما فلسفه نماز رونگفته؟ و در کتبی هم که موجود هستش انقدر سخت عنوان کردن که فقط به درد قشر روحانی با مدارج عالی حوزوی می خوره و ما ادم های عادی اگه 100 تا کتاب لغت هم بذاریم کنارمون بازم نمی دونیم چی میگن. و سر ازش در نمی یاریم چون متنش بسیار سنگین و ثقیل هستش . آه راستی مگه حضرت محمد (ص) نگفته من پیغمبر آسون گیری هستم و دین اسلام هم دین آسونی هستش بطوریکه حتی عرب بدوی بادیه نشین هم بفهمتش پس چرا انقدر واسه ما همه چی رو سخت کردن؟
بگذریم به قول شاعر سخن نو آر که نو را حلاوتی دگر است
حالا اینجا من نوعی ( جنت) میخوام در حدفهم خودم و بسیار ساده راز هر یک از حالات نماز را با زبان بسیار عامیانه و قابل هضم و خلاصه عنوان کنم وپیشاپیش هم از توجه شما کمال تشکررو دارم .
حال سوال این است که خدا چرانماز را واجب کرده و چرا 5 بار در شبانه روز و چرا هر که نمازش مقبول افتد سایر اعمالش نیز پذیرفته میشود؟
جواب این است که همه موجودات چه انسان و چه حیوان چه ملک چه اشیا که ما می شناسیم یا نمی شناسیم همگی به نوعی خدا را ستایش می کنند حتی حیوانات که عقل ندارند اما شعور دارند پس خدا را ستایش میکنند انسان که در شبانه روز 5 بار نماز می خواند یعنی خدا را ستایش کرده و به 5 اصل دین اقرار کرده توحید نبوت عدل امامت و معاد و کسی که هرروز به یاد خدا و قیامت است وپیرو پیغمبر و امامانش میباشد پس خداپرست بوده و سعی می کنه دیگه گناه نکنه به قول حضرت علی (ع) نماز مانند رود آب می ماند کسی که روزی 5 بار خود را در آن بشوید دیگه اثری از پلیدی و ناپاکی در اون نیست . حال به این نکته می رسیم که چطور در نماز به این 5 اصل اقرار میشه.
اولین کار در نماز نیت است یعنی قبل از شروع نماز نیت میکنیم یعنی خدایا ما به قصد قربت و نزدیکی به تو سایر اعمال زندگیمان را کنار گذاشته و الان در این لحظه می خواهم با تو ای معبودم خلوت کنم و راز و نیاز نمایم وقصدم هم تنها نزدیکی بیش از پیش به توست.
بعد از نیت معمولا" 7 بار تکبیر (اللّه اکبر) گفته میشه بدین مضمون که بین انسان و خدای خویش 7 حجاب وجود داره و با گفتن هر اللّه اکبر یک حجاب برداشته میشه و بین خدا وانسان دیگه فاصله و مانعی وجود نداره و با گفتن آخرین اللّه اکبر که دستها در بالا و کنار گوش قرار میگیره و اللّه اکبر بلند گفته میشه ودست پائین آورده میشه انسان به خدا میگه ای معبود ومحبوب من ای خدای من تو بزرگتر از آنی که وصف شوی پس من دنیا را با این عمل پشت گوش انداخته و تنها به تو توجه می کنم و تو آمال و آرزوی من هستی.
بعد شروع به خواندن سوره حمد می نماید و با بسم الله الرحمن الرحیم شروع می کند یعنی به نام خدای بخشنده و مهربان یعنی خدایا تو چقدر مهربانی که به من این بنده حقیر و ناچیز اجازه گفتگووراز و نیاز به خودت را داده ای پس سپاس و ستایش فقط مخصوص توست من تورا می پرستم و فقط از توکمک میخواهم ایاک نعبد و ایاک نستعین ( یعنی نه مامان و نه بابایی و نه رئیس نه پادشاه و نه کارفرما . هیچ کی . خدایا فقط تو) خدا جونم من پناهی جز تو ندارم اگه یک لحظه منو ول کنی که من نابود میشم پس پناهم بده یا غیاث المستغیثین . اهدنا الصراط المستقیم خدا جونم منو به راه راست هدایت کن همون راهی که تو دوست داری و خیلی خودمونی به خدا میگیم خدا جون من هیچ کی غیر از تو ندارم و کسی هم جز تو لایق پرستیدن نیست پس من ناقابل رو قبول کن از روی رحمانیتت که به بندگانت داری می دونیم که رحمانیت خدا شامل همه موجودات میشه چه خوب چه بد و رحیم بودن خدا فقط شامل خوبان پس خدا جون من گرچه بدم ولی تو بزرگی و خوب منو از روی رحمانیتت بپذیر که هر که را توقبول کنی گمراه نمیشه گر چه ستایش من درمقابل کرامت تو بسیار ناچیز است . ( خودمونیم ها! چه حرفای قشنگی توی این سوره حمدی که بارها و بارها و بارها خیلی تند و از حفظ می خونیم به خدا زدیم )
بعداز حمد سوره توحید همون قل هو الله که وقتی خیلی کوچیک بودیم هنوزخوب کلمات رو ادا نمی کردیم یادمون دادن و ما هم می خوندیم واسمون ذوق می کردن می خونیم. سوره توحید شناسنامه خداست کفار به حضرت محمد(ص) گفتند این همه خدا خدا می کنی و از خدا میگی و سنگ خدا رو به سینه میزنی بگو ببینیم خدای تو کیه ؟ اصل و نسبش چیه؟ پدرش کیه ؟ خاندانش کیه؟ پیامبر 3 روز سکوت کرد بعد از 3 روز جبرئیل سوره توحید رو آورد که ای پیامبر خدا سلام میرسونه میفرماید: بگو خدا یکیست قل هو الله احد الله صمد لم یلدو لم یولد و لم یکن له کفوا" احد ,نه پدر و مادر دارد و نه زاده شده ونه فرزند دارد. نه عزیر و عیسی پسران خدا هستند و نه فرشتگان دختران خدایند پس در اینجا به اولین اصل ازاصول دین اقرار میکنیم یعنی توحید . بعدازخوندن توحید به رکوع می رویم . رکوع حالتی از خشوع و فرمانبرداری از خداوند است یعنی انسان خودش را در برابر خالقش ذلیل و حقیر و کوچک می کنه که خدایا تنها تو بزرگی و چیزی دردر گاه تو نیستم اگر منی وجود داره و غرور منو میگیره و منم منم می کنم این از شیطا نه و در اصل منی وجود نداره خدایا تو همه چی هستی و سبحان ربی العظیم و بحمده ستایش می کنم خدای بزرگ را ستایشی که فقطِ فقط مخصوص توست .
بعد بلند شده و می گوییم سمع الله لمن حمده یعنی خدایا می شنوم صداهایی که هم نوا با من در حال ستایش و تحمید توست . همانطور که گفتیم موجودات و کلا " همه اشیاء شعور دارند و در حال ستایش خدا هستند وقتی انسان به نماز می ایسته سایر موجودات هم به ستایش همزمان باانسان مشغول میشن اما چون انسان جسم مادی است قادر به شنیدن نیست اما باطنش اون روحس میکنه و پیامبرو ائمه و سایر انسانهای کامل صدای موجودات دیگر حتی اشیاء بی جان را میشنوند که همزمان با انسان هم کلام در ستایش خدا هستند برای همین گفته میشه سمع الله لمن حمده .
الله اکبر در قیام و ایستادن و بلند شدن از رکوع گفته میشه به این مضمون که خدایا من برای تو جان میدم و از توو کیان تو و دین تو پاسداری می کنم و این حالت که بعد از رکوع انسان بلند شده و تکبیر می گوید یعنی که خدایا این من واین گردن من حتی اگه گردنمو رو بزنی وگردنم را در راه تو بزنند من از تودست نمی کشم.
حال انسان به سجده میرود . سجده نزدیکترین حالت انسان به خدای خویش است ونهایت خضوع و خشوع و اعلام بندگی است اما تفسیر دیگر نیز دارد سجده 2بار است بدین معنا که خدا بر انسان منت نهاده و او را از خاک بدین حسن و کمال آفریده یعنی از عدم بوجود آورده و به او زندگی داده وقتی از سجده بر می داری یعنی انسان به این دنیا آورده شده و از عدم به همه چیز رسیده بار دیگر که سر بر سجده می نهی یعنی دیگه مهلت تموم شده و خدا انسان را بعد از عمری که بهش داده می میرانه و باز به خاک بر میگرده و و وقتی سر از سجده بار دیگر بر میداری یعنی باز بعد از این که میرانده شدی خدای مهربون با قدرت بی کرانش باز هم تو را زنده می کنه برای حساب کتاب . پس در اینجا انسان به معاد هم اقرار می کنه و کسی که در هر روز 5 نوبت نماز می خونه و در هر 17 رکعت هم در هر رکعت 2 بار سجده می کنه یعنی به آخرت ایمان داره می دونه این دنیا حساب کتاب داره و بعدا" باید واسه کوچیکترین چیز پاسخگو باشه پس اگه حواسش باشه سعی می کنه گناه نکنه می دونه در هر رتبه و مقام منصبی هست نباید ضعیف کشی کنه اونجا دیگه شوخی بردار نیست هیچ کی حتی عزیرترین کس آدم به فکر آدم نیست و نه مال و فرزند و نه هیچ چیز دیگه به درد آدم نمی خوره تو مناجات حضرت علی هست که میگه اللهم انی اسئلک الامان لا ینفع مال و لا بنون خدایا ازت می خوام که بهم امان بدی از روزی که هیچ سودی نداره واسه من مال و فرزندانم البته این آیه قرآن هم هست اما من الان حضور ذهن ندارم که توی کدوم سوره هستش . پس یادمون باشه مهربون باشیم حق کسی رو نخوریم مواظب اعمال و رفتار وگفتارمون باشیم حتی اون موقع اعضا وجوارح بدنمون هم بهمون رحم نمی کنه و بر علیهمون شهادت میده گوش چشم زبان و ... مبادا با حرفمون با عملمون دل کسی رو بشکونیم . دیگه بقیش واویلا. واسه همینه که هی بهمون میگن نماز باعث دوری و اجتناب از گناه میشه . بعد از این که سر از سجده بر میداره انسان باید قدری آرام گرفته و تامل کنه و چند لحظه ای بنشیند این حالت ادب انسان به معبودش رو نشون میده قبلا" گفتم که سجده نزدیکترین حالت انسان به خداست پس دور از ادب و بی نزاکتیه آدم سریعا" از پیش خدا محبوبش بره پس چند لحظه می شینه بعد بلند میشه و باز شروع به خوندن سوره حمد میکنه و باز حمد وتجمید خدا و همون حکایت شیرین که قبلا"واستون گفتم معمولا" بعد از خواندن سوره حمد مرسوم است که سوره قدر یعنی انا انزلنا خوانده شود سوره قدر در شب قدر و در شان پیامبر و اهل بیت و ذریه او نازل شده وقتی این سوره خوانده میشه یعنی ارادت انسان نسبت به حضرت محمد(ص) و حضرت علی(ع) و سایر ائمه است خدا هم میگه بعداز این که پیامبر فوت کرد ای انسان ناراحت نباش وهول نکن که بی یاور موندی چون که بعد از ایشان امامان عزیز هستند که با تمسک به آنها گمراه نشده و راه کامیابی و کمال رو طی خواهی کرد پس انسان هیچ وقت تنها نیست و در هر عصری امامی هست که انسان نتونه بهونه بیاره و بگه من که نمی دونستم مراد نداشتم امام نداشتم خدا گفته آخرین کسی که از دنیا میره امام است حتی اگه 2نفر در روی کره زمین وجود داشته باشن آخرین نفر که از دنیا میره امام هستش پس خیلی نادان هستن کسایی که الان فکرمیکنن بی کس و کاریم راستی جالبیش اینه که هی می شینن واسه ظهور آقا امام زمان دعا می کنن که اگه آقا بیاد چی میشه چی نمیشه اما انقدر نادان هستن که ظهور و وجود آقامون رو حس نمی کنن چله نشینی می کنن و به رمل و اصطرلاب و علم اعداد پناه میبرن که شاید یه لحظه اقا رو ببنین اما آقای ما در همه لحظه لحظه ماحضورداره و ما چقدر نادانیم و کج فهم و چقدر با اعمال و رفتارمون اماممون رو اذیت می کنیم . به موضوع اصلیمون بر میگردیم یعنی خوندن سوره قدر که در شأ ن حضرت محمد(ص) وامامان عزیزمون نازل شده وسنت هستش که بعد از سوره حمد در رکعت دوم خوانده بشه و این نیز اقرار به 2 اصل دیگرِاصول دین یعنی نبوت و دیگری امامت است بعد رکوع و سجده مقرر شده که انسان بنشیند و تشهد بگوید این نشستن به گونه ای است که از مچ تا نوک انگشتان پای راست روی پای چپ قرار می گیرد یعنی خدایا بدین گونه بدیها رو کشتم و خوبیهایی که تو مقرر کردی بر بدیها ظفر می یابد و تو برحقی معبود من و راه تو راه رستگاریست و در نهایت نیز در آخر الزمان با وجود نازنین مولایمان حضرت مهدی بدیها برداشته میشه و باطل نابود میشه ( خداییش تا حالا به این تیکه توجه نکردیم که توی نمازی که بهمون یاد دادن بخونیم اونم از نوع هول هولکیش چرا پای راست رو چپ قرار میگیره ) حال شروع به خوندن تشهد میکنیم تشهد یعنی اقرار به یگانگی خدا و پیامبرش و سلام و صلوات بر پیامبر او . صلواتی که بر پیامبر فرستاده میشه یعنی از جانب فرشتگان و خداوند نیز متقابلا" جواب سلام و صلوات بر بنده گفته میشه و این سلام الهی نشانه سلامتی انسان و در قلعه لطف پروردگار قرار گرفتن و برات از هولها و وحشتهای دنیوی و مخصوصا" آخرت است یعنی ای بنده من تو درامان من سالم و سلامت خواهی ماند چون در احادیث گفته شده لااله الاالله دژ محکم خداوند است کسی که به او پناه برد در امان خواهد ماند گفتن اشهد ان لااله الاالله و صلوات نیز بدین مضمون است سلام از جانب خدای مهربان و برات از خطرها و وحشتناکی قیامت است همینطور سلام دادن در نماز بدین مضمون است که 2 فرشته ای که همرا ه انسان در دو طرف گمارده شده و ومسئول نوشتن اعمال اوست و همزمان با انسان نماز می خواند و ثوابش برای انسان نوشته میشه السلام علینا که گفته میشه سلام به این دو فرشته الهی و تشکر از آنهاست .
رازها وفلسفه های زیادی درنماز است برای همین میگویند نماز معراج مؤمن است همانطور که پیامبر در معراج به عرش الهی رسید و با خدا گفتگو کرد انسان نیز با نماز به پیمودن این راه به آنجا میرسد واسه همینه که آدمای وارسته توی دعاهاشون میگن خدایا حلاوت عبادتت رو به ما بچشون و نمازشون حال و احوال دیگه ای داره که انگار تو این دنیا نیستن همونطور که تیر رو ازبدن حضرت علی (ع)موقع نماز در آوردنو ایشان احساس نکردن. اما عقل ناقص منِ جنت تا اینجا بیشتر نمیرسه که براتون گفتم .
خدایا ! حلاوت و شیرینی عبادتت رو هم ذره ای به من ناچیز بچشون
التماس دعا . جنّت





